Gateway to Thailand's Cultural Heritage (Muang Boran)
มณฑปพระพุทธบาท สระบุรี เป็นพุทธสถานสำคัญ สถาปัตยกรรมแบบอยุธยา มีลักษณะเป็นมณฑปฐานสูง สร้างครอบรอยพระพุทธบาทซึ่งอยู่บนยอดเขาพระพุทธบาท จ. สระบุรี
ตามตำนานเล่าว่า มีนายพรานนาม พรานบุญพยายามไล่เนื้อไปตามไหล่เขา จนพบเนื้อที่ตนยิงบาดเจ็บนั้นไปกินน้ำในแอ่งเล็กแห่งหนึ่ง แล้วบาดแผลที่ลำตัวก็หายไปหมดเป็นที่อัศจรรย์ยิ่งนัก พรานบุญจึงไปดูที่แอ่งนั้นพบว่าเป็นรอยพระพุทธบาท เมื่อความทราบถึงสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมแห่งอยุธยา จึงได้เสด็จฯมาทอดพระเนตรก็รู้ชัดว่า เป็นรอยพระพุทธบาทตามที่อ้างถึงในคัมภีร์ของพระสงฆ์ฝ่ายลังกา
เมืองโบราณ สร้างมณฑปพระพุทธบาท โดยยึดถือข้อมูลจากนิราศพระบาทของสุนทรภู่ และปุณโณวาทคำฉันท์ของพระมหานาค วัดท่าทรายซึ่งกล่าวถึงลักษณะก่อนที่จะถูกบูรณะ ในสมัยหลัง การตกแต่งภายใน โดยเฉพาะการประดับกระจกเงาบนผนัง และเพดานยึดตามหลักฐานที่มีกล่าวในจดหมายเหตุขุนโขลน ส่วนรอยพระพุทธบาทนั้นได้รับมอบจาก ฯพณฯประธานาธิบดีอินเดียเมื่อครั้งมาเยี่ยมชมเมืองโบราณ